Historija Radučića
________________________________
1. Prahistorija

Radučić web site

Gradina nad Gredom

1.1. Neolit u sjevernoj Dalmaciji
1.2. Liburni
1.3. Gradine
1.4. Gradina na Radučkoj glavici
1.5. Radučko-mokropoljska liburnska zajednica
1.6. Gradina nad Gredom
1.7. Nekropola u Čelinama
1.8. Gradina u Carigradu
   
2. Antika
2.1. Burnum
2.2. Predrimska utvrda 
2.3. Rimski legijski logor
2.4. Municipij
2.5. Šuplja crkva (Forum)
2.6. Akvedukt (Prespa)
2.7. Rimski put u Prnadovcu
2.8. Legenda o sv. Pavlu
2.9. Razorenje grada
   
3. Srednji vijek
3.1. Područje sela do XIV vijeka
3.2. Prvi spomen Radučića (1369)
3.3. Ko je bio Marko Raduč?
3.4. Grad Scoglio (Bobodol) 
3.5. Bobodolsko jezero
3.6. Grad Cudanton (Carigrad)
   
4. Dolazak Turaka
4.1. Prve provale
4.2. Zapis o Čavlinovu buku 
4.3. Kliški sandžak
4.4. Popisi stanovništva (defteri)
4.5. Nahija Kistanje
4.6. Krčki sandžak
4.7. Nahija Knin
4.8. Kandijski rat
4.9. Morejski rat
   
5. Doseljenje Srba
5.1. Kad su Srbi zapravo došli u Kninsku krajinu?
5.2. Iz Bosne u Dalmaciju
5.3. Porijeklo i značenje radučkih prezimena
5.4. Crkva svetog Đurđa 
   
6. Venecija
6.1. U znaku lava
6.2. Triplex confinium (nova granica Venecije, Austrije i Osmanskog carstva)
6.3. Alberto Fortis o Morlacima
   
7. Prva austrijska vlast
7.1. Gradnja ceste od Zrmanje do Radučića
7.2. Početak gradnje ceste Knin - Zadar
   
8. Napoleonovo doba
8.1. Pod Francuzima
8.2. "Napoleonova cesta"
8.2. Rat s Austrijom 1809. god.
   
9. Austrija
9.1. Prvi katastar (1828. godine)
9.2. Popisi stanovništva
9.3. Matične knjige
9.4. Katastar Franje Josipa
9.2. Pošta
9.3. Škola
   
10. Radučić u 20. vijeku
10.1. Prvi svjetski rat
10.2. Kraljevina Jugoslavija
10.3. Drugi svjetski rat
10.4. Partizanski pokret
10.5. Socijalistička Jugoslavija
10.6. Željeznička pruga
10.7. Struja, asfalt, telefon
10.8. Republika Srpska Krajina
10.9. Oluja
   
11. Literatura (vidi ovdje)
 
Historijski atlas
Antički i srednjevjekovni nazivi mjesta Bukovice, Kninske krajine, Ravnih kotara i južne Like
 
This site is powered by: Raducic web design
eliku liburnsku gromilu na isturenom dijelu litice iznad Livera, poznatu kao gradina nad Gredom (velika slika i sl. 1), prvi je kratko opisao njemački arheolog Werner Buttler. Prvi, i zasad jedini; zadarski stručnjak za prahistoriju Šime Batović, koji je dao najpotpuniji pregled gradina za područje Liburnije (1), a služio se i Buttlerovim istraživanjima, takođe je spominje u svom popisu (koji navodi 356 gradinskih naselja!), ali to je uglavnom sve: nakon Buttlerovog opisa o toj gradini u stručnoj literaturi nema niti retka. (2) Nije tome uzrok njena veličina, jer ne spada među najmanje. Potpuni nedostatak informacija ponajviše ima veze sa neistraženošću tog lokaliteta, što je slučaj i sa većinom drugih liburnskih gradina, za koje Batović pretpostavlja da ih je u Liburniji, između rijeke Raše u Istri i Krke, bilo oko šest stotina!
Werner Buttler u svom opisu gradinu naziva po nekadašnjem obližnjem jezeru Bobodol (sada je to naziv za dio plodnih polja u dolini Krke, malo uzvodno od Livera, gdje je nekoć postojao most preko rijeke), ali danas je taj lokalitet u narodu poznat isključivo kao gradina nad Gredom. (3)
Sl. 1 Lokacija gradine nad Gredom na karti M 1:25.000
Werner Buttler u svom opisu gradinu naziva po nekadašnjem obližnjem jezeru Bobodol (sada je to naziv za dio plodnih polja u dolini Krke, uzvodno od Livera, gdje je postojao prijelaz preko rijeke), ali taj lokalitet u narodu je poznat isključivo kao gradina nad Gredom. (4) "Dva kilometra južno od seoskog imanja Puaz [Puače] nalazi se na izbočini brijega kanjona Krke takozvana gradina Bobodo [Bobodol]", kaže Buttler u svom kratkom opisu, uz koji donosi i skicu (sl. 2). "Greben 80 m dugačkog vrha zatvoren
je ravnim kamenim nasipom (18 m širine u bazi i 2 m visine), koji ide najprije u smjeru istok - zapad, zatim savija prema jugoistoku i cijeli prelazi na blago nagnutu istočnu padinu. Malo zapadno od zavoja u jednom uleknuću nasipa prepoznaje se ulaz. Mogu se naći samo grube prethistorijske krhotine." (5)
Nije poznato da li je u Buttlerovo vrijeme, znači 1930-ih, postojala sipina krupnog kamena na zapadnoj padini kanjonske strane (sl. 3), koji je nekoć vjerovatno bio dio glavnog bedema ali je uslijed kiše i erozije (sapiranja tla) završio na padini od vrha pa skoro do dna, daleko podno
Sl. 2 - Skica gradine nad Gredom (M 1:2000, iz: Werner Buttler, "Gradine u sjevernoj Dalmaciji")
gradine. Danas preko te sipine prelazi tzv. Novi put, građen za vrijeme Drugog svjetskog rata, a u zemljanom odronu mogu se naći keramičke krhotine. Ostataka grnčarije ima i u samoj gromili, tj. u onom njenom dijelu koji se spušta prema jugoistoku (sl. 4), a izmiješani su s kamenom te se tu i tamo mogu naći na samoj površini.
Čini se da je gradina nad Gredom bila trajno naseljena, a ne samo sklonište za ljude ili stoku u trenucima opasnosti (tzv. refugij). Na to upućuju brojni ostaci keramike i neposredna blizina obradive zemlje (6), ali prije svega naseobinski karakter gradine dokazuje obližnje liburnsko groblje, nekropola tzv. tumula, a koliko je poznato, nekropole se nisu gradile uz refugije, nego uglavnom uz gradine u kojima su ljudi bili trajno nastanjeni.
Gradina nad Gredom, kao i gradina u Oćestovu (nekoliko kilometara uzvodno), gradina u Carigradu (nekoliko kilometara nizvodno), gradina u Puljanima (predrimski Burnum), te mnoge druge iznad kanjona Krke, bila je smještena na strateški dobro odabranom mjestu, tj. na zavoju kanjona, na izbočenom grebenu, odakle se pogledom zahvaća znatan komad brine i uzvodno i nizvodno, a s dvije strane (od ukupno tri) dobro je zaštićena vertikalnim liticama, te je pristup trebalo osigurati zidinama jedino od strane visoravni. Sjeverno od bedema, na udaljenosti od nekoliko stotina metara, prolazi i trasa stare ceste koja je od Burnuma išla prema antičkoj Niniji (Kninu) i dalje preko Mons Ulciruma (planine Ilice nad Strmicom, današnjim prijevojem Grab) prema Panoniji, odnosno preko Promone (Tepljuh) prema Saloni. Kako su antičke ceste često išle trasama predrimskih komunikacija, nije isključeno da je tuda išao i put koji je spajao liburnske gradine nad desnom obalom Krke.
Sl. 3 - Sipina lomljenog kamena na zapadnoj padini podno gradine, prelazi preko Novog puta
Sl. 4 - Jugoistočni bedem gradinekoji se spušta niza stranu štitio je slabije branjivu stranu utvrde
 
 
 
 
 
     
 
 
Dalje
 
Homepage
Photo gallery
_____________________________
 
---- Zaseoci ----
 
Arhiva
starih fotografija
iz Radučića
_____________________________
Ako imaš bilo kakvih fotografija snimljenije u Radučiću, a htio bi da ih sačuvaš od zaborava i podijeliš s drugima, pošalji ih na
(Uputstvo za slanje: u mejlu uz fotografiju napiši kad i đe je snimljena i ko su ljudi na slici.)
Arhiva dosad prikupljenih starih fotografija može se vidjeti ođe.
 
Poštanski ured 59304 Radučić
Pošiljke ubačene do 17 sati biće poslane istoga dana Klikni za slanje maila
Ovdje možete ubaciti slike, ideje, primjedbe ili bilo šta drugo za što mislite da fali na ovim stranicama
 
Biblioteka
_____________________________
Jedinstvena studija o običajima i vjerovanjima ljudi u Bukovici sa iscrpnim rječnikom lokalnih izraza
 
Rječnik predratnog Knina koji je zahvaljujući nekolicini entuzijasta vremenom prerastao u alternativnu enciklopediju grada i okolice
 
Pripovjetka iz jedine knjige koja se događa u Radučiću, zbirke priča "Trbuom za kruvom" (1982)
 
Nikad objavljen rukopis knjige o sudjelovanju Radučićana u Narodnooslobodilačkom ratu
 
Stručni tekst o rimskom logoru i kasnijem antičkom gradu Burnumu zagrebačkog arheologa i profesora
 
Članak iz hrvatskog magazina Nacional o otkriću amfiteatra nedaleko od logora Burnum
 
 
Toponimija
Popis svih lokaliteta u Radučiću: ograda, branjevina, lokava itd.
 
Rječnik
Riječi, poslovice i pjesmice iz narodnog govora Radučića
 
Linkovi
_____________________________
(službene stranice)
Od 1996. u područje Nacionalnog parka uključen je i gornji tok rijeke pa tako i neki dijelovi Radučića
 
Internet site jedne od najvećih turističkih agencija u Beogradu. Vlasnik je porijeklom Radučićanin

 

Web site Benkovačana sa mnogo podataka o crkvama, slavama i prezimenima sjeverne Dalmacije

 

Projekt Eko-janje
Web site projekta uzgoja ekološke janjetine na području Bukovice